[SPECIJAL] Avio-saobraćaj iz Niša u vreme rata, sankcija i bombardovanja (2.deo)

ilustracija (foto arhiva Aerodrom Niš)

Ovaj drugi deo specijala povodom 30 godina aerodroma Niš posvećen je turbulentnom periodu u našoj državi odnosno uticaju kriznih vremena na razvoj avio-saobraćaja iz Niša.

Ratni sukobi u ondašnjoj Jugoslaviji i odvajanje prvo Slovenije, a kasnije i drugih država, značilo je da iz Niša prestaje posle 5 godina da leti Inex-Adria Aviopromet (današnja Adria Airways). I pored toga na niškom aerodromu zadržava se nacionalni avio-prevoznik JAT, ali i najveća čarter avio-kompaniju u Jugoslaviji povećava broj letova i destinacija.

ilustracija (foto: FB Aviogenex)

1991.godina je prva ratna godina u kojoj se i pored sukoba avio-saobraćaj iz Niša razvijao od strane JAT-a i Aviogenex-a. Sa niškog aerodroma JAT po prvi put uspostavlja direktnu liniju do Ciriha, nastavlja da leti do Beograda, Ljubljane, Londona. Paralne sa letovima nacionalnog avio-prevoznika u "trku" se uključuje i najveća čarter avio-kompanija Aviogenex koja uvodi tokom leta liniju do Tivta, ali leti i do Beograda, Sofije, Skoplja i Ciriha. Na kraju te godine iz Niša je leteto oko 12.000 putnika.

Naredne godine JAT povezuje Niš sa Tivtom, Cirihom, Beogradom, Londonom. Zbog sankcija uvedenih te godine broj linija ka Cirihu, Beogradu i Londonu bio je smanjen. Aviogenex prestaje da leti iz Niša, ali i pored toga sa niškog aerodroma ostvaren je porast broja putnika na kraju 1992.godine kada je letelo oko 13.500 putnika.

ilustracija (foto arhiva Aerodrom Niš)

Kako ratni događaji na prostoru nekadašnje velike države još više kulminiraju, to je ostavilo i posledice na dalji razvoj avio-saobraćaja iz Niša, te je nacionalni avio prevoznik tokom leta 93. i 94.godine leteo samo do Tivta. Na kraju te dve godine letelo je tek nešto više od 11.000 putnika (1993.godine - 6.500putnika, 1994.godine - 4.600putnika).

Rukovostvo aerodroma 1995.godine se prvi put suočilo da od otvaranja 1986.godine nepoleti niti jedan putnički avion iz Niša. I pored manjka komercijalnih linija, tehnički letovi doneli su aerodromu 3.500 putnika na kraju 1995.godine.

Kako su Jugoslaviji skinute sankcije, nacionalni prevoznik 1996.godine vraća se na niški aerodrom i tokom letnjeg perioda leti na liniji do Tivta. Ova linija donela je na kraju godine nešto više od 4.300 putnika.

ilustracija (foto arhiva Aerodrom Niš)

Posle 4 godine pauze JAT pokreće novu međunarodnu liniju iz Niša i to prvi put do Beča. Prema dostupnim podacima, 1997.godina donela je u Niš i avione sa alternacija iz Frankfurta, Moskve, Londona i Ciriha.

1998.godina nacionalni avio-prevoznik posle 5 godina pauze ponovo Niš direktno povezuje sa Cirihom, tokom leta i sa Tivtom, a tokom zimske sezone i sa Londonom. I tokom ove godine alternacije Dizeldorf, Moskva, Bazel, Zeneva i Frankufrt. Zanimljivo da su aerodrom kao alternaciju koristile tokom ove godine i inostrane avio-kompanije poput TEA Switzerland (današnji Easyjet Switzerland) i Crossair-a. Tokom ove godine zabeležen je najveći broj putnika od početka ratne krize 90-tih kada je sa aerodroma letelo oko 16.000 putnika.

ilustracija (foto arhiva Aerodrom Niš)

Pozitivan trend rasta broja putnika sigurno bi se nastavio i tokom 1999.godine da nije došlo do bombardovanja. JAT je do 24.marta leteo direktno do Ciriha kada je na toj liniji prevezeno nešto više od 5.000 putnika.

NATO bombardovanje nanelo je veliku štetu niškom aerodromu zbog kojeg nije radio do 12.oktobra 2003.godine, kada je zahvaljući između ostalog i donaciji Norveške ponovo otvoren za prve komercijalne letove opet simboličnim sletanjem aviona JAT-a. Opširnije o samom razaranju aerodroma moći će te da pročitate 24.marta kada se navršava 17.godina od NATO agresije.

U narednom ujedno i poslednjem serijalu tekstova o destinacijma na kojima smo leteti iz Niša koji ćemo objaviti tokom aprila, a uokviru specijala povodom 30 godina aerodroma Niš, podsetićemo se sa kim smo sve letetli od 2003.godine do današnjeg dana.Ukoliko niste pročitali prvi deo specijala koji je posvećen letovima iz Niša, možete to učiniti ovde.

*Serijal tekstova objavljujemo povodom 35 godina aerodroma "Konstantin Veliki", u kome ćemo se podsetiti na sve lepe i manje lepe okolnosti pod kojima se razvijao naš aerodrom. Cilj je da se podsetimo na sve te trenutke koje imaju izuzetnu istorijsku važnost za naš grad i šire.

Svakako Vas pozivamo da pratite i podržite naš volonterski rad i na društvenim mrežama facebook, twitter


Tekst: A.P.
Fly from Niš